Początek wiosny to zwykle ten moment w roku, w którym decydujemy się na zmiany
w odżywianiu. Media atakują nas ze wszystkich stron informacjami o konieczności oczyszczenia organizmu po długim okresie jesienno-zimowym. Dzięki dietom detoks mamy zyskać witalność, nową energię, zwalczyć zmęczenie, problemy skórne i bóle głowy. Ich popularność jest ogromna –
po wpisaniu w przeglądarkę hasła „dieta oczyszczająca organizm” wyskakuje ponad 630000 wyników!! Przyjrzyjmy się więc im bardziej.

Na czym polegają diety oczyszczające?

Podstawowym celem modnych diet oczyszczających jest usunięcie z organizmu zalegających
w nim toksyn i złogów gromadzących się na skutek zanieczyszczenia środowiska i spożywania wysokoprzetworzonych produktów spożywczych.

Detoksy można podzielić ze względu na czas trwania oraz rodzaj modyfikacji żywieniowej. Wspólną cechą wszystkich jest bardzo niska kaloryczność i eliminacja całych grup produktów spożywczych. Wyróżniamy tu między innymi:

  • Dietę warzywno-owocową – opartą na jedzeniu wybranych warzyw i owoców. Podczas jej trwania eliminujemy wszelkie inne pokarmy. Jest to dieta bardzo niskokaloryczna. Bezpieczna przy krótkotrwałym stosowaniu, przy dłuższym może znacząco osłabić organizm.
  • Dietę sokową – zakłada picie jedynie soków owocowo-warzywnych. Jest uboga w składniki odżywcze takie jak białka, tłuszcze. Ponadto w przypadku soków wyciskanych nie blendowanych ogranicza spożycie błonnika. Nie należy stosować jej dłużej niż kilka dni.
  • Liczne monodiety – cytrynowa, jaglana, jabłkowa – zakładają spożywanie głównie jednego produktu spożywczego, mają liczne modyfikacje. Każda z nich nie powinna być stosowana przez długi czas, ze względu na zagrożenie niedoborami pokarmowymi.

Czy dieta oczyszczająca jest mi potrzebna? Co właściwie oznacza oczyszczanie/detoks organizmu?

Z punktu widzenia medycyny detoks oznacza usuwanie zbędnych produktów przemiany materii lub substancji toksycznych (alkohol, toksyny z trujących grzybów, narkotyki) z naszego organizmu. Na co dzień u zdrowych ludzi za pozbycie się szkodliwych związków odpowiadają nerki, płuca, skóra, wątroba, płuca i świetnie sobie z tym radzą! Żadna dieta nie oczyści organizmu ze wszystkich niepożądanych substancji sama w sobie. Prawidłowo skomponowana może jedynie pomóc w funkcjonowaniu narządów odpowiedzialnych za detoksykację. Składniki pokarmowe mające dobroczynny wpływ to między innymi polifenole, antyoksydanty, błonnik występujące w największej ilości w warzywach i owocach – neutralizują one działanie wolnych rodników, zmniejszają stan zapalny, pomagają wiązać toksyny i usuwać je z naszego organizmu.

Czy diety oczyszczające są bezpieczne i czy warto je stosować?

Diety oczyszczające bardzo często utożsamiane są z szybką redukcją masy ciała i głównie z tego powodu wybierane. Jest to bardzo niebezpieczne zjawisko ponieważ powoduje, że nie są one stosowane zgodnie z ich przeznaczeniem. Często, aby osiągnąć wyższy spadek masy ciała kuracja jest wydłużana. Długotrwałe niedobory ważnych dla organizmu składników mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych takich jak chociażby uszkodzenie wątroby. Ponadto sam spadek masy ciała nie wynika z utraty tkanki tłuszczowej, a jedynie z utraty wody i masy mięśniowej. Stosowanie niedoborowych diet w dłuższym okresie prowadzi do spowolnienia naszego metabolizmu, co nieuchronnie wiąże się z efektem jo-jo zaraz po powrocie do poprzedniego sposobu odżywiania.

Póki co nie ma wiarygodnych badań potwierdzających skuteczność i bezpieczeństwo stosowania tego typu diet. Jeśli jednak chcecie spróbować, pamiętajcie, aby nie podejmować takiej decyzji na własną rękę. Skonsultujcie się z lekarzem i/lub dietetykiem. Specjalista przeprowadzi z Wami wywiad na temat stanu zdrowia i doradzi czy stosowanie detoksu jest dla Was bezpieczne.  Grupy, które powinny unikać tego typu modyfikacji to osoby chore na nerki, cukrzycę, choroby układu pokarmowego, kobiety w ciąży, dzieci.

Wspomaganie oczyszczania organizmu

Najlepszym sposobem na zmniejszenie ilości szkodliwych substancji w naszym organizmie jest prawidłowo zbilansowana, pełnowartościowa dieta. Dostarczy ona wszystkich niezbędnych składników, które wspomogą pracę naszych narządów odpowiedzialnych za mechanizmy detoksykacji. Powinna być oparta na warzywach i owocach, pełnoziarnistych produktach zbożowych, pełnowartościowym białku i tłuszczach roślinnych. Nie można zapominać o piciu odpowiedniej ilości wody, która pełni ważną rolę w oczyszczaniu organizmu. Jeśli skomponujemy dietę w ten sposób, eliminując z niej produkty wysokoprzetworzone, kawę, słodycze i nasycone kwasy tłuszczowe (zawarte w produktach pochodzenia zwierzęcego) zafundujemy sobie najkorzystniejszy i najskuteczniejszy detoks. Niezaprzeczalnym plusem tego rozwiązania, jest możliwość korzystania z niego przez nieograniczony czas.

Anna Żyła – dietetyk Body Evolution i Jesz na zdrowie